Misingi Mitatu ya Kimsingi
Imeandikwa na Shaykh Muhammad Ibn Abdul Wahhab
Ni wajibu wetu kujifunza mambo manne.
La kwanza: Elimu, ambayo maana yake ni kumjua Allah, kumjua Mtume Wake, na kuijua Dini ya Uislamu kwa dalili.
La pili: Kuyafanyia kazi hayo uliyojifunza.
La tatu: Kulingania katika hayo.
La nne: Kusubiri juu ya madhara yanayokupata kwa sababu ya hayo.
Al-Bukhari, rahimahullah, alisema:
“Mlango: Elimu hutangulia kauli na matendo.”
Dalili ya jambo hili ni kauli ya Allah:
“Basi jua kwamba hakuna mungu anayestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Allah, na uombe msamaha kwa dhambi zako.”
[Surah Muhammad: 19]
Hivyo, Allah alianza kwa kutaja elimu kabla ya kauli na matendo.
Msingi wa Kwanza
Ukiulizwa: Mola wako ni nani?
Basi sema: Mola wangu ni Allah, ambaye amenilea mimi na amevilea viumbe vyote kwa neema Zake.
Naye ndiye ninayemwabudu, na hakuna mungu mwingine wa batili ninayemwabudu ambaye ni sawa na Yeye.
Ukiulizwa: Umemjuaje Mola wako?
Basi sema: Kupitia ishara Zake na viumbe Vyake.
“Enyi watu! Mwabuduni Mola wenu ambaye amekuumbeni na wale waliokuwa kabla yenu, ili mpate kumcha.
Yeye ndiye aliyekufanyieni ardhi kuwa tandiko,
na mbingu kuwa paa, na akateremsha maji kutoka mbinguni, kisha akatoa kwa maji hayo matunda kuwa riziki yenu.
Basi msimfanyie Allah washirika katika ibada hali ya kuwa mnajua.”
[Surah Al-Baqarah: 21–22]
Ibn Kathir, rahimahullah, alisema: “Muumbaji wa vitu hivi ndiye anayestahiki kwa haki kuabudiwa.”
Aina za ibada ambazo Allah ameamrisha, kama vile Uislamu, Iman na Ihsan, zinajumuisha:
(Du'a)
(Khawf)
(Rajaa)
(Tawakkul)
(Raghbah)
(Rahbah)
(Khushoo')
(Khashyah)
(Inaabah)
(Isti'aanah)
(Isti'aadhah)
(Istighaathah)
(Dhabh)
(Nadhr)
pamoja na aina nyingine zote za ibada ambazo Allah ameamrisha. Aina hizi zote za ibada ni za Allah Peke Yake.
Msingi wa Pili
Dalili kutoka katika Sunnah ni Hadith mashuhuri ya Jibril, iliyopokewa kutoka kwa Umar bin Al-Khattab, ambaye alisema:
“Siku moja tulikuwa tumekaa pamoja na Mtume, wakati mtu mmoja alipotokea mbele yetu akiwa na nguo nyeupe sana na nywele nyeusi sana.
Hakukuwa na dalili zozote za safari juu yake, wala hakuna yeyote miongoni mwetu aliyemtambua. Kisha akakaa mbele ya Mtume, akaweka magoti yake sambamba na magoti yake ﷺ, na akaweka viganja vyake juu ya mapaja yake, kisha akasema:
‘Ewe Muhammad, nieleze kuhusu Uislamu.’
Akasema: ‘Ni kushuhudia kwamba hakuna mungu anayestahiki kuabudiwa kwa haki isipokuwa Allah, na kwamba Muhammad ni Mtume wa Allah; kusimamisha Swala, kutoa Zaka, kufunga Ramadhani, na kuhiji katika Nyumba ya Allah ikiwa una uwezo wa kufanya hivyo.’
Akasema: ‘Umesema kweli.’
Tukashangaa kwa sababu alikuwa amemuuliza, kisha akamwambia kwamba amesema kweli.
Kisha akasema: ‘Basi nieleze kuhusu Iman.’
Akasema: ‘Ni kumuamini Allah, Malaika Wake, Vitabu Vyake alivyoviteremsha, Mitume Wake, Siku ya Mwisho, na kuamini Qadar, kheri yake na shari yake.’
Akasema: ‘Umesema kweli.
Basi nieleze kuhusu Ihsan.’
Akasema: ‘Ni kumwabudu Allah kana kwamba unamuona. Na ingawa wewe humuoni, hakika Yeye anakuona.’
Kisha akasema: ‘Basi nieleze kuhusu Saa (Kiyama).’
Akasema: ‘Anayeulizwa hana elimu zaidi kuhusu hilo kuliko yule anayeuliza.’
Akasema: ‘Basi nieleze kuhusu alama zake.’
Akasema: ‘Ni pale mjakazi atakapomzaa bibi yake, na pale wachungaji waliokuwa hawana viatu, maskini na wenye hali ya chini watakaposhindana kujenga majengo marefu.’
Kisha akaondoka, nasi tukabaki tumekaa kwa muda.
Baadaye akasema: ‘Ewe Umar, je, unajua aliyekuwa akiuliza maswali ni nani?’
Nikasema: ‘Allah na Mtume Wake wanajua zaidi.’
Akasema: ‘Huyo alikuwa Jibril. Alikuja kwenu ili awafundishe Dini yenu.’”
Msingi wa Tatu
Kumjua Mtume wako, Muhammad ﷺ.
Hii ndiyo iliyokuwa Dini yake. Hakukuwa na kheri yoyote isipokuwa aliielekeza Ummah wake kuifuata, na hakukuwa na shari yoyote isipokuwa aliwaonya dhidi yake.
Kheri aliyouelekeza Ummah wake ni: Tawhid na kila jambo ambalo Allah analipenda na kuridhia.
Shari aliyouonya Ummah wake dhidi yake ni: Shirk na kila jambo ambalo Allah analichukia na kulikataa.
“Na kwa hakika, tulimtuma Mtume katika kila ummah (akiwaambia):
‘Mwabuduni Allah Peke Yake na jiepusheni na Taghut (miungu ya batili).’”
[Surah An-Nahl: 36]
Allah amewawajibishia waja Wake wote kuukataa Taghut na kumuamini Allah.
Ibn Al-Qayyim, rahimahullah, alisema: “Maana ya Taghut ni kila kitu au mtu ambaye mja anavuka mipaka kwa sababu yake, kama vile wale wanaoabudiwa, wanaofuatwa au wanaotiiwa.”
Na Allah ndiye Mjuzi zaidi. Rehema na amani za Allah zimshukie Muhammad, ahli zake na Maswahaba wake.